كنيد ، براى اين است كه از ابتداى تكليف اين پاى من قدمى خلاف خدا برنداشته است ! ! « 1 » 100 - شعور حيوانى صاحب « راز آفرينش انسان » در مقالهء نهم از كتاب خود مىگويد : جاى شگفتى است كه در ميان اين همه انواع مختلف حيوانى كه بر روى كرهء ارض ظاهر شده‌اند ، اعم از آن‌ها كه فعلًا وجود دارند ، يا آن‌ها كه منقرض گرديده و نابود شده‌اند غير از شعور حيوانى هيچ‌گونه قواى دماغى ديگرى مشاهده نشده است ، تا ظهور شخص انسان ، از هيچ حيوانى اثرى بر جا نمانده است كه توانسته باشد قطعه سنگى را بتراشد ، يا ارقام را تا ده بشمرد يا اصلًا معنى رقم را فهميده باشد . در گير و دار عرصهء خلقت پاره‌اى مخلوقات به ظهور رسيده‌اند كه عالىترين درجهء شعور حيوانى يا هوش يا حسيّات دقيقهء ديگر را از خود ظاهر ساخته‌اند . زنبور قرمز ، ملخ را شكار مىكند و آن را در گودالى مىاندازد و به نقطهء مناسبى از بدن ملخ شروع به تخم‌گذارى مىكند و همين كه بچه‌ها از تخم درآمدند از گوشت بدن ملخ تغذيه مىكند بدون آن كه يك دفعه او را بكشد ؛ زيرا در اين صورت خود آن‌ها هم تلف خواهند شد . زنبور اين عمل را هر مرتبه بايد با نهايت صحّت و دقّت انجام داده باشد و الّا نسلى به وجود نمىآيد . علم هنوز نتوانسته است توجّهى بر اين عمل بكند ، ولى با وجود اين نمىتوان اين اقدام عجيب را حمل بر تصادف و اتّفاق كرد .

--> ( 1 ) - عرفان اسلامى : 2 / 231 .